Tez-tez verilən suallar

Şiş tipi və yerinə görə adətən 2–8 saat arasında dəyişir; sadə meningioma rezeksiyası 2–3 saat, dərin və ya oyaq qlioma cərrahiyyəsi isə 6–8 saat çəkə bilər. Müddət tək başına uğur göstəricisi deyil; əsas olan cərrahiyyənin düzgün və tam aparılmasıdır. 24–48 saat reanimasiya və ümumilikdə 3–7 gün xəstəxana yatışı adidir.

Xeyr. Bəzi şişlərdə cərrahiyyə birinci seçimdir, lakin kiçik simptomsuz meningioma müşahidə oluna bilər, limfoma cərrahiyyə deyil kimyəvi-şüa müalicəsi ilə müalicə olunur, bəzi dərin qliomalarda biopsiya və şüa müalicəsi/Qamma Bıçaq üstün tutula bilər. Doğru üsul toxuma diaqnozu və multidissiplinar qiymətləndirmə ilə müəyyən edilir.

Xeyr. Müasir təcrübə mümkün qədər az qırxmağa yönəlir; əksər hallarda yalnız kəsik xətti boyunca dar bir zolaq qırxılır. Bütün başı qırxmaq artıq nadirdir.

Bəli. Xəstələr Türkiyənin hər yerindən və xaricdən müraciət edir. Mövcud MRT və ya KT şəkillərinizi WhatsApp (+90 533 075 72 94) vasitəsilə göndərib ilkin qiymətləndirmə ala bilərsiniz. Uyğun görülsə, müayinəyə dəvət olunur və lazım gələrsə əlavə görüntüləmə planlaşdırılır.

Xeyr. Anevrizmaların çoxu heç vaxt partlamır və hiss olunmadan qalır; kiçik anevrizmalarda (<7 mm) illik partlama riski olduqca aşağıdır. Risk ölçü, yerləşmə, ailə anamnezi və böyümə sürətinə görə dəyişir və PHASES balı kimi alətlərlə qiymətləndirilir.

Hər ikisi ədəbiyyatda 90–95% uğurla bildirilən təsirli üsullardır; «daha yaxşı» olan xəstəyə ən uyğun olandır. Koiling daha az invaziv və sürətli bərpa ilədir, lakin yenidən açılma (rekanalizasiya) riski daşıyır; klipləmə daimi həll təklif edir, amma kraniotomiya tələb edir. Qərar anevrizmanın xüsusiyyətləri və xəstə faktorlarına görə verilir.

Saniyələr içində başlayan həyatınızın ən pis baş ağrısı («başımda nəsə partladı» hissi) ilə birlikdə boyun sərtliyi, ürəkbulanma-qusma və ya çaşqınlıq varsa, dərhal təcili yardıma gedin və təcili nömrəni yığın. Bu mənzərə partlamış anevrizmadan subaraknoidal qanaxma ola bilər və erkən müalicə həyat xilas edir.

Anevrizmaların çoxu irsi deyil. Lakin birinci dərəcəli qohumlarınızdan iki və daha çoxunda anevrizma və ya beyin qanaxması anamnezi varsa, ailəvi risk artır; bu halda MRA ilə skrininq tövsiyə oluna bilər. İlkin qiymətləndirmə üçün MRT/KT şəkillərinizi WhatsApp (+90 533 075 72 94) vasitəsilə paylaşa bilərsiniz.

Şunt artıq BOS-u daimi boru-klapan sistemi ilə qarın boşluğuna yönləndirir və adətən ömürlük qalır. ETV mədəciyin dibində deşik açaraq bədənin öz maye dövranını yenidən işlədir; yad cisim qoymur. Şunt kommunikasiyalı hidrosefali və NPH-də, ETV isə uyğun obstruktiv hallarda önə çıxır. Üsul hidrosefali tipinə və xəstəyə görə seçilir.

Şuntlu xəstələrin çoxunda BOS dövranı öz-özünə bərpa olunmur, ona görə sistem daimidir. Buna baxmayaraq, xəstələrin böyük əksəriyyəti məktəbə, işə və gündəlik həyata qayıdır; üzgüçülük, gəzinti və velosiped uyğundur, yalnız yüksək təsirli təmaslı idman və dərin dalma tövsiyə edilmir. ETV uğurlu olan hallarda şunt lazım olmaya bilər.

NPH müalicə oluna bilən vəziyyətdir və şuntla xəstələrin əhəmiyyətli hissəsində yeriş və koqnitiv funksiyada nəzərəçarpan yaxşılaşma bildirilir; lakin eyni uğur dərəcəsi hər xəstəyə zəmanət verilə bilməz. Əməliyyatdan əvvəl uğur şansını proqnozlaşdırmaq üçün «tap testi» edilə bilər. Yeriş videosu və yeni MRT ilə gəlmək qiymətləndirməni asanlaşdırır.

Xəstələr Türkiyənin hər yerindən və xaricdən müraciət edir. Mövcud MRT şəkillərinizi (və NPH şübhəsində əlavə olaraq yeriş videosunu) WhatsApp (+90 533 075 72 94) vasitəsilə göndərə bilərsiniz. Uyğun görülsə, müayinəyə dəvət olunursunuz; BOS-axını MRT və tap testi kimi əlavə görüntüləmə lazım gələrsə planlaşdırılır.

Əksər hallarda xeyr. Kiçik, əlamətsiz, yavaş böüyən meningioma, xüsusən yaşlılarda, aralıqlarla MRT ilə izlənə bilər. Şiş böüyərsə, şikayət yaradarsa və ya sıxarsa, cərrahiyyə yaxud Gamma Knife gündəmə gəlir. Qərar fərdidir — şişin ölçüsü, yeri və izləmədəki davranışına görə.

Halların böyük əksəriyyəti (təxminən beşdə dördü) xoşxassəlidir (1-ci dərəcə) və klassik mənada xərçəng deyil. Daha kiçik bir hissəsi atipik (2-ci dərəcə) və ya bədxassəli (3-cü dərəcə) davranır. Əsl dərəcə yalnız çıxarılan toxumanın patoloji müayinəsi ilə təsdiqlənir.

Bəzi xəstələrdə bəli. Dərin yerləşmiş, cərrahi riski yüksək və ya seçilmiş kiçik-orta ölçülü meningiomalarda stereotaktik radiocərrahiyyə təsirli ola bilər. Lakin böyük, əlamət verən və ya aydın sıxan şişlərdə cərrahiyyə öndədir. Uyğun üsul MRT və multidissiplinar qiymətləndirmə ilə müəyyən edilir.

Bəli. Türkiyənin bütün vilayətlərindən xəstə müraciət edir. Mövcud MRT və ya KT görüntülərinizi WhatsApp (+90 533 075 72 94) vasitəsilə göndərib ilkin qiymətləndirmə ala bilərsiniz. Uyğun görülərsə müayinəyə dəvət olunur, lazım gələrsə əlavə görüntüləmə planlaşdırılır.

Görünən kütlənin böyük hissəsi çıxarıla bilər, lakin qlioblastoma sağlam görünən toxumanın içinə mikroskopik yayıldığı üçün cərrahiyyə tək başına kifayət deyil. Buna görə əməliyyatdan sonra radioterapiya və kemoterapiya standart tətbiq edilir. Çıxarılan şiş nisbəti nə qədər yüksəkdirsə nəticə bir o qədər müsbət olma meylindədir, lakin «tam təmizləndi» ifadəsi bu şiş üçün real deyil.

Standart yanaşma cərrahiyyədən sonra təxminən 6 həftəlik radioterapiya ilə eyni vaxtlı ağızdan temozolomid kemoterapiyası və ardından idamə temozolomid kürsləridir (Stupp protokolu). Seçilmiş xəstələrdə TTFields kimi seçimlər düşünülə bilər. Plan patologiya və molekulyar nəticələrə görə multidissiplinar şurada müəyyən edilir.

MGMT DNT təmiri genidir. Bu gen şişdə susdurulubsa (metillənibsə) temozolomid kemoterapiyasından daha çox fayda gözlənilir. Bu test əməliyyatda alınan toxumadan öyrənilir və həm müalicə seçiminə, həm də real gözləntiyə istiqamət verir.

Bəli. Türkiyənin hər yerindən və xaricdən xəstə müraciət edir. Mövcud MRT/KT görüntülərinizi və varsa patologiya hesabatınızı WhatsApp (+90 533 075 72 94) vasitəsilə göndərib ilkin qiymətləndirmə ala bilərsiniz. Uyğun görülərsə müayinə və multidissiplinar planlama üçün dəvət olunursunuz.

Çox sayda metastazda adətən cərrahiyyə deyil, stereotaktik radiocərrahiyyə (Gamma Knife, CyberKnife) öndədir; tək seansda bir neçə ocaq hədəflənə bilər. Cərrahiyyə daha çox tək/az sayda, böyük və əlamət verən və ya toxuma diaqnozu lazım olan metastazlarda üstün tutulur. Doğru seçim metastaz sayı, ölçüsü, yeri və sistemli xəstəliyin vəziyyətinə görə müəyyən edilir.

Gamma Knife (stereotaktik radiocərrahiyyə) yalnız hədəf zədələrə fokuslanmış yüksək doza verir və ətrafdakı sağlam beyni böyük ölçüdə qoruyur; idraki yan təsiri daha azdır. Bütün beyin radioterapiyası isə beynin hamısını şüalandırır və çox yayğın xəstəlikdə gündəmə gəlir, lakin yaddaş-diqqət üzərinə yan təsirləri səbəbindən bu gün daha seçici istifadə edilir.

Bu çox halda irəliləmiş mərhələ xərçəngin bir hissəsidir və zəmanətli «qəti şəfa» vəd edilə bilməz. Lakin müasir müalicələr əlamətləri təsirli aradan qaldıra, xəstəliyi nəzarətə ala və seçilmiş xəstələrdə uzunmüddətli nəzarət təmin edə bilər. Hədəf xəstəliyi idarə etmək və həyat keyfiyyətini qorumaqdır; gözləntilər hər xəstə üçün ayrı və açıq danışılır.

Bəli. Türkiyənin hər yerindən və xaricdən xəstə müraciət edir. Mövcud MRT/KT görüntülərinizi, varsa PET və onkologiya hesabatlarınızı WhatsApp (+90 533 075 72 94) vasitəsilə göndərib ilkin qiymətləndirmə ala bilərsiniz. Uyğun görülərsə müayinə və multidissiplinar planlama üçün dəvət olunursunuz.

Bu, şişin dərəcəsindən asılıdır. Aşağı dərəcəli astrositoma yavaş seyr edir, lakin zamanla dərəcə qaldıra bildiyi üçün tamamilə «xoşxassəli» sayılmır; yüksək dərəcəli astrositoma isə aqressiv və bədxassəlidir. Əsl dərəcə və davranış yalnız cərrahiyyə və ya biopsiya ilə alınan toxumanın patoloji və molekulyar incələnməsi ilə aydınlaşır.

Əksər hallarda mümkün qədər geniş təhlükəsiz cərrahiyyə tövsiyə olunur; çünki çıxarılan şiş həcmi həm tutma nəzarətini, həm də xəstəliyin gedişatını müsbət təsir edir. Çox kiçik, əlamət verməyən seçilmiş bəzi hallarda yaxın MRT izləməsi düşünülə bilər, lakin bu qərar şişin yeri, böümə meyli və molekulyar profilinə görə multidissiplinar verilir.

IDH gen vəziyyəti astrositomanın əsl tipini və ümumi gedişatını müəyyən edir. IDH-mutant astrositomalar adətən daha yavaş seyr edir və fərqli müalicə qrupuna girir; IDH-vəhşi şişlər qlioblastoma kimi davranır. Bu test əməliyyatda alınan toxumadan öyrənilir və həm müalicə seçimini, həm də real gözləntini müəyyən edir.

Bəli. Türkiyənin hər yerindən və xaricdən xəstə müraciət edir. Mövcud MRT/KT görüntülərinizi və varsa patologiya hesabatınızı WhatsApp (+90 533 075 72 94) vasitəsilə göndərib ilkin qiymətləndirmə ala bilərsiniz. Uyğun görülərsə müayinə və multidissiplinar planlama üçün dəvət olunursunuz.

Oliqodendroqlioma IDH mutasiyası və 1p/19q kodelesyon adlanan genetik imza ilə müəyyən edilir və bu profil onu radioterapiya-kemoterapiyaya nisbətən yaxşı cavab verən qrupa yerləşdirir. Buna görə gedişatı eyni dərəcəli bir çox başqa qliomaya nisbətən daha müsbət olma meylindədir. Bu fərqi ortaya qoymaq üçün genetik testlər şərtdir.

1p/19q kodelesyonu əsl oliqodendroqlioma diaqnozunun olmazsa-olmaz şərtidir və müalicəyə cavabı proqnozlaşdırır. Bu genetik itkini daşıyan şişlər radioterapiya və PCV kemoterapiyasından daha çox fayda görür. Bu test əməliyyatda alınan toxumadan öyrənilir və həm müalicə seçimini, həm də real gözləntini müəyyən edir.

Tutma oliqodendroqliomanın ən çox ilk əlamətidir və adətən altda yatan şişin müalicə edilməsi lazımdır. Əksər hallarda mümkün qədər geniş təhlükəsiz cərrahiyyə tövsiyə olunur; bu həm xəstəliyin gedişatını, həm də tutma nəzarətini müsbət təsir edir. Bəzi seçilmiş hallarda yaxın izləmə düşünülə bilər, lakin qərar şişin dərəcəsi, yeri və genetik profilinə görə multidissiplinar verilir.

Bəli. Türkiyənin hər yerindən və xaricdən xəstə müraciət edir. Mövcud MRT/KT görüntülərinizi və varsa patologiya hesabatınızı WhatsApp (+90 533 075 72 94) vasitəsilə göndərib ilkin qiymətləndirmə ala bilərsiniz. Uyğun görülərsə müayinə və multidissiplinar planlama üçün dəvət olunursunuz.

No. Most patients with epilepsy live seizure-free on medication and do not need surgery. Surgery is considered for patients whose seizures cannot be controlled despite two appropriate drugs (drug-resistant) and whose seizure focus can be safely identified. Whether you are a candidate is understood only after a comprehensive evaluation.

In some patient groups, especially mesial temporal sclerosis and single-lesion epilepsy, the chance of long-term seizure freedom is high. But this is not a guarantee; in multifocal or widespread epilepsy the goal is often not complete freedom but a meaningful reduction in seizure frequency. Expectations are shared with you individually after evaluation.

Medications are not stopped immediately after surgery. After a period of observed seizure freedom, the team may plan a gradual reduction; some patients continue a low dose. Any change in medication is always made under the supervision of a neurologist.

Yes. Patients reach us from across Turkey and abroad. You can send your existing MRI, EEG and any video-EEG reports via WhatsApp (+90 533 075 72 94) for a preliminary assessment. If appropriate, a comprehensive epilepsy surgery evaluation is planned.

Almost always medication first. Drugs such as carbamazepine/oxcarbazepine provide marked initial relief in most patients. Surgical and interventional methods come into play when medication is insufficient or its side effects cannot be tolerated. Starting directly with surgery is not appropriate except in exceptional situations.

MVD is an operation that directly eliminates the vascular compression causing the pain and provides the longest-lasting relief in suitable patients, but it is a procedure requiring general anaesthesia. Gamma Knife is an incision-free, single-session radiation treatment; it is less invasive but its effect begins later and the recurrence rate is higher. Which is appropriate is determined by age, general condition and MRI findings.

It can. No method guarantees lifelong, definitive freedom from pain. MVD has the lowest recurrence rate in suitable patients; Gamma Knife and percutaneous methods carry a higher chance of recurrence. If pain recurs, treatment can be repeated or a different method chosen.

Yes. Patients reach us from across Turkey and abroad. You can send your thin-slice (trigeminal-protocol) MRI images via WhatsApp (+90 533 075 72 94) for a preliminary assessment. If appropriate, you will be invited for an examination and further imaging planned if needed.

No. Vestibular schwannoma is almost always a benign (non-cancerous) tumour and does not spread to other parts of the body. Its danger comes from being able to press on the facial nerve, the hearing-balance nerve and the brainstem as it grows. Being benign makes it possible to avoid haste in treatment.

Not necessarily. In small, asymptomatic or mildly symptomatic tumours a 'wait and scan' approach is a valid strategy; the tumour is followed with MRI at set intervals. Many small tumours remain stable for years. However, follow-up must be regular; if the tumour begins to grow, Gamma Knife or surgery comes into play.

There is no single right answer; the choice depends on tumour size, growth rate, hearing status and age. In small-to-medium tumours Gamma Knife is a non-surgical option with a high chance of preserving hearing. In large tumours pressing on the brainstem, microsurgery is the priority. The decision is made individually.

Yes. Patients reach us from across Turkey and abroad. You can send your contrast-enhanced internal-auditory-canal (acoustic-protocol) MRI images and, if available, your audiometry (hearing test) result via WhatsApp (+90 533 075 72 94) for a preliminary assessment. If appropriate, you will be invited for an examination.

No. Almost all pituitary adenomas are benign and do not spread through the body. Their importance comes from being able to disrupt the body's balance by secreting hormones, or to press on the optic nerves as they grow. The word 'tumour' does not always mean malignant.

No. Prolactin-secreting adenomas (prolactinoma) in particular are mostly controlled with medication, without surgery — even when large. Surgery comes into play in other hormone-secreting tumours that do not respond to medication and in non-functional tumours causing visual loss. The right decision is made after the hormone profile and MRI are assessed together.

Mostly no. The modern standard is the transsphenoidal method, reached endoscopically through the nostrils; the skull is not opened, no external scar remains and recovery is shorter. Only in selected, very large or extensive tumours may different approaches be needed.

Yes. Patients reach us from across Turkey and abroad. You can send your pituitary-protocol MRI images, hormone blood tests and, if available, your visual-field test via WhatsApp (+90 533 075 72 94) for a preliminary assessment. If appropriate, you will be invited for an examination.

No. A cavernoma is a low-pressure, slow-flow tangle of vessels and, when it bleeds, usually causes a small, limited haemorrhage. An aneurysm is a balloon in a high-pressure artery and, when it ruptures, causes sudden, large and potentially fatal bleeding. The risk, follow-up and treatment of the two are entirely different.

Mostly no. Cavernomas that have never bled, cause no symptoms, and especially lie in a deep or critical region are generally followed with regular MRI, because the risk of surgery may exceed the lesion's bleeding risk. Surgery comes into play in cavernomas that re-bleed, cause drug-resistant seizures or produce progressive symptoms.

Generally no. Unlike an aneurysm, because cavernomas are low-pressure structures they are not suitable for endovascular (catheter) treatment. The treatment options are surveillance or removal by microsurgery; the role of Gamma Knife is limited and controversial and it is not routinely recommended.

Yes. Patients reach us from across Turkey and abroad. You can send your MRI images including the special sequences for cavernoma (gradient echo / SWI) via WhatsApp (+90 533 075 72 94) for a preliminary assessment. If appropriate, you will be invited for an examination and further imaging planned if needed.